Almanca Zaman Edatları — um, am, im, seit, vor, ab, bis, während (Temporale Präpositionen, Sesli, A1–B1)
Almanca Zaman Edatlarıum 8 Uhr · am Montag · im Mai
«Saat sekizde», «pazartesi günü», «mayısta», «üç yıldır», «iki gün önce»: Türkçede bunları çoğunlukla ekle söyleriz, Almancada ise her biri için ayrı bir edat vardır. Bu sayfada zaman edatlarını sırayla, örnekleriyle ve hangi hâli istedikleriyle bulacaksınız. Almanca kelimelere dokunursanız dinlersiniz.
Ne zaman? um, am, im
Zamanın ne kadar «büyük» olduğuna bakın: tam bir an (saat) → um; bir gün → am; ay, mevsim, uzun dönem → im. am = an dem, im = in dem kısaltmasıdır.
| Edat | Ne için? | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| um | saat, tam an | um 8 Uhr | saat sekizde |
| am | günler | am Montag | pazartesi günü |
| am | günün bölümleri | am Morgen, am Abend | sabahleyin, akşamleyin |
| am | tarih | am 3. Oktober | 3 Ekim’de |
| am | hafta sonu | am Wochenende | hafta sonunda |
| in der | gece | in der Nacht | gece, geceleyin |
| im | aylar | im Mai | mayısta |
| im | mevsimler | im Sommer | yazın |
Yıllar çoğunlukla edatsız söylenir: Ich bin 2015 nach Deutschland gekommen. Edat istenirse im Jahr 2015 denir; İngilizcedeki gibi «in 2015» standart Almancada yanlış sayılır.
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Der Kurs beginnt um 9 Uhr. | Kurs saat dokuzda başlıyor. |
| Am Samstag gehen wir ins Kino. | Cumartesi sinemaya gidiyoruz. |
| Im Winter ist es hier sehr kalt. | Burada kışın hava çok soğuk. |
| In der Nacht schlafe ich schlecht. | Gece kötü uyuyorum. |
Ne zamandan beri, ne kadar önce? seit, vor, nach
Bu üç edat Dativ ister. Dativ çoğulda, -n ya da -s ile bitmeyen çoğullara -n eklenir: drei Jahre → seit drei Jahren. Zaten -n ile biten çoğul değişmez: seit drei Wochen.
| Edat | Anlam | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| seit | geçmişte başladı, hâlâ sürüyor | seit drei Jahren | üç yıldır |
| vor | şimdiden geriye | vor zwei Tagen | iki gün önce |
| nach | bir olaydan sonra | nach dem Essen | yemekten sonra |
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Ich wohne seit 2020 in Köln. | 2020’den beri Köln’de oturuyorum. |
| Vor einer Woche war ich krank. | Bir hafta önce hastaydım. |
| Nach dem Unterricht gehe ich nach Hause. | Dersten sonra eve gidiyorum. |
Akılda tutun: «nach Hause» bir yön ifadesidir, zaman değil: wo, wohin, woher.
Başlangıç ve bitiş: ab, bis, von … bis
| Edat | Anlam | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| ab | -den itibaren (başlangıç) | ab Montag | pazartesiden itibaren |
| bis | -e kadar | bis Freitag | cumaya kadar |
| bis zum | -e kadar (artikelli) | bis zum Abend | akşama kadar |
| von … bis | -den -e kadar | von 9 bis 17 Uhr | 9’dan 17’ye kadar |
| vom … bis zum | tarih aralığı | vom 1. bis zum 5. Mai | 1–5 Mayıs arası |
bis artikelsiz kelimeyle doğrudan gelir (bis Montag, bis morgen). Artikelli bir isimle çoğunlukla bis zum / bis zur kullanılır (bis zum Ende, bis zur Prüfung); anlama göre başka edat da gelebilir: bis in die Nacht (gece geç saatlere kadar).
ab çoğunlukla şimdi ya da gelecekte başlayan bir şeyi bildirir; geçmiş anlatımında da kullanılabilir: Ab 2019 wohnte er in Hamburg. (2019’dan itibaren Hamburg’da oturdu). seit ise hâlâ süren durumu anlatır.
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Ab nächster Woche arbeite ich in Berlin. | Gelecek haftadan itibaren Berlin’de çalışıyorum. |
| Das Geschäft ist von 9 bis 18 Uhr geöffnet. | Dükkân 9’dan 18’e kadar açık. |
| Bis zur Prüfung sind es noch zwei Wochen. | Sınava daha iki hafta var. |
Gelecek ve süre: in, für, gegen, zwischen
| Edat | Anlam | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| in (+ Dativ) | şimdiden ileriye | in zwei Wochen | iki hafta sonra |
| für (+ Akkusativ) | planlanan süre | für zwei Wochen | iki haftalığına |
| gegen | yaklaşık saat | gegen 8 Uhr | saat sekiz gibi |
| zwischen | iki zaman arası | zwischen 10 und 12 Uhr | 10 ile 12 arası |
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| In zehn Minuten fährt der Zug ab. | Tren on dakika sonra kalkıyor. |
| Wir fahren für eine Woche nach Antalya. | Bir haftalığına Antalya’ya gidiyoruz. |
| Ich komme gegen 7 Uhr nach Hause. | Eve saat yedi gibi geliyorum. |
Sırasında ve süre içinde: während, innerhalb
während «sırasında, süresince», innerhalb «bir süre içinde» demektir. Standart kullanımda ikisi de Genitiv ister. während günlük dilde de çok yaygındır; innerhalb daha çok yazı dilinde ve resmî metinlerde geçer.
| Edat | Anlam | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| während | süresince, sırasında | während des Urlaubs | tatil sırasında |
| innerhalb | içinde (süre sınırı) | innerhalb einer Woche | bir hafta içinde |
Konuşmada während ile Dativ de duyulur (während dem Urlaub); sınavda ve yazıda Genitiv kullanın. Ayrıntı: Genitiv alan edatlar.
Türkçe konuşanların sık hataları
| Yanlış | Doğru | Neden? |
|---|---|---|
| in Montag | am Montag | günlerde am |
| am Mai | im Mai | aylarda im |
| um Montag | am Montag | belirli gün için am; um saat ya da yaklaşık zaman (um Weihnachten) |
| in 2015 | 2015 / im Jahr 2015 | yıl edatsız |
| vor drei Jahren lerne ich | seit drei Jahren lerne ich | hâlâ sürüyorsa seit |
| am Nacht | in der Nacht | gece istisna |
Alıştırmalar
Her cümlede doğru seçeneği işaretleyin. Doğru cevaptan sonra kısa kural notu açılır.
um, am oder im?
Boşluğa doğru edatı seçin.
Der Film beginnt … 20 Uhr.
Saat → um.
Wir haben … Dienstag Deutschkurs.
Gün → am.
… August fahre ich in die Türkei.
Ay → im.
… Herbst regnet es oft.
Mevsim → im.
Ich trinke … Morgen einen Kaffee.
Günün bölümü → am.
… der Nacht ist es still.
Gece istisna → in der Nacht.
seit, vor, ab …
Boşluğa doğru edatı seçin.
Ich lerne … zwei Jahren Deutsch.
Hâlâ sürüyor → seit.
… drei Tagen war ich beim Arzt.
Geçmişte bir an → vor.
… nächstem Montag habe ich Urlaub.
Gelecekte başlıyor → ab; für Akkusativ ister.
Er wohnt … 2019 in Hamburg.
2019’dan beri, hâlâ → seit. Yıldan önce am/im gelmez.
Gemischt
Doğru seçeneği işaretleyin.
Die Bank ist … 9 bis 16 Uhr geöffnet.
Saat aralığı → von … bis.
Ich bleibe … zum Wochenende hier.
bis zum + Dativ.
Der Bus kommt … fünf Minuten.
Şimdiden ileriye → in.
… des Unterrichts darf man nicht telefonieren.
während + Genitiv.
Sıkça Sorulan Sorular
Almancada am, um ve im ne zaman kullanılır?
um saat için (um 8 Uhr), am günler, günün bölümleri ve tarihler için (am Montag, am Abend, am 3. Oktober), im aylar ve mevsimler için (im Mai, im Sommer). Gece istisnadır: in der Nacht.
seit ile vor arasındaki fark nedir?
seit, geçmişte başlayıp hâlâ süren durum içindir ve cümle çoğunlukla şimdiki zamandadır: Ich wohne seit drei Jahren hier (üç yıldır burada oturuyorum). vor, geçmişteki bir anı şimdiden geriye sayar: Ich bin vor drei Jahren gekommen (üç yıl önce geldim).
Almancada yıl söylerken edat kullanılır mı?
Çoğunlukla hayır: Ich bin 2015 geboren. İsterseniz im Jahr 2015 diyebilirsiniz; «in 2015» İngilizceden geçmiş bir kullanımdır ve standart Almancada yanlış sayılır.
Zaman edatları hangi hâli ister?
seit, vor, nach, bis zum, in ve am/im Dativ ister (seit drei Jahren, vor dem Essen). ab Dativ alır (ab dem nächsten Montag); artikelsiz zaman ifadesinde Akkusativ da olur (ab nächstem / ab nächsten Montag). für Akkusativ ister (für eine Woche). während ve innerhalb yazı dilinde Genitiv ister (während des Urlaubs).
İlgili sayfalar
💬 vor ve zwischen ayrıntılı: vor edatı: vor zwei Jahren, Angst vor → · zwischen, neben, hinter: arasında, yanında, arkasında →
