Almanca Zaman Edatları — um, am, im, seit, vor, ab, bis, während (Temporale Präpositionen, Sesli, A1–B1)

A1–B1Temporale Präpositionen

Almanca Zaman Edatlarıum 8 Uhr · am Montag · im Mai

«Saat sekizde», «pazartesi günü», «mayısta», «üç yıldır», «iki gün önce»: Türkçede bunları çoğunlukla ekle söyleriz, Almancada ise her biri için ayrı bir edat vardır. Bu sayfada zaman edatlarını sırayla, örnekleriyle ve hangi hâli istedikleriyle bulacaksınız. Almanca kelimelere dokunursanız dinlersiniz.

Kısa cevap: saat için um (um 8 Uhr), gün ve tarih için am (am Montag), ay ve mevsim için im (im Mai). «-dır/-dir» süren zaman seit, «önce» vor, «-den itibaren» ab, «-e kadar» bis.

Ne zaman? um, am, im

Zamanın ne kadar «büyük» olduğuna bakın: tam bir an (saat) → um; bir gün → am; ay, mevsim, uzun dönem → im. am = an dem, im = in dem kısaltmasıdır.

EdatNe için?ÖrnekTürkçe
umsaat, tam anum 8 Uhrsaat sekizde
amgünleram Montagpazartesi günü
amgünün bölümleriam Morgen, am Abendsabahleyin, akşamleyin
amtariham 3. Oktober3 Ekim’de
amhafta sonuam Wochenendehafta sonunda
in dergecein der Nachtgece, geceleyin
imaylarim Maimayısta
immevsimlerim Sommeryazın
Gece istisnadır: am Abend ama in der Nacht. Gün ortası da am Mittag, öğleden sonra am Nachmittag olur.

Yıllar çoğunlukla edatsız söylenir: Ich bin 2015 nach Deutschland gekommen. Edat istenirse im Jahr 2015 denir; İngilizcedeki gibi «in 2015» standart Almancada yanlış sayılır.

AlmancaTürkçe
Der Kurs beginnt um 9 Uhr.Kurs saat dokuzda başlıyor.
Am Samstag gehen wir ins Kino.Cumartesi sinemaya gidiyoruz.
Im Winter ist es hier sehr kalt.Burada kışın hava çok soğuk.
In der Nacht schlafe ich schlecht.Gece kötü uyuyorum.

Ne zamandan beri, ne kadar önce? seit, vor, nach

Bu üç edat Dativ ister. Dativ çoğulda, -n ya da -s ile bitmeyen çoğullara -n eklenir: drei Jahre → seit drei Jahren. Zaten -n ile biten çoğul değişmez: seit drei Wochen.

EdatAnlamÖrnekTürkçe
seitgeçmişte başladı, hâlâ sürüyorseit drei Jahrenüç yıldır
vorşimdiden geriyevor zwei Tageniki gün önce
nachbir olaydan sonranach dem Essenyemekten sonra
seit ile cümle çoğunlukla şimdiki zamanda kurulur, çünkü durum sürmektedir: Ich lerne seit drei Jahren Deutsch. (üç yıldır Almanca öğreniyorum). «Ich habe seit drei Jahren Deutsch gelernt» bu anlamda yanlıştır.
AlmancaTürkçe
Ich wohne seit 2020 in Köln.2020’den beri Köln’de oturuyorum.
Vor einer Woche war ich krank.Bir hafta önce hastaydım.
Nach dem Unterricht gehe ich nach Hause.Dersten sonra eve gidiyorum.

Akılda tutun: «nach Hause» bir yön ifadesidir, zaman değil: wo, wohin, woher.

Başlangıç ve bitiş: ab, bis, von … bis

EdatAnlamÖrnekTürkçe
ab-den itibaren (başlangıç)ab Montagpazartesiden itibaren
bis-e kadarbis Freitagcumaya kadar
bis zum-e kadar (artikelli)bis zum Abendakşama kadar
von … bis-den -e kadarvon 9 bis 17 Uhr9’dan 17’ye kadar
vom … bis zumtarih aralığıvom 1. bis zum 5. Mai1–5 Mayıs arası

bis artikelsiz kelimeyle doğrudan gelir (bis Montag, bis morgen). Artikelli bir isimle çoğunlukla bis zum / bis zur kullanılır (bis zum Ende, bis zur Prüfung); anlama göre başka edat da gelebilir: bis in die Nacht (gece geç saatlere kadar).

ab çoğunlukla şimdi ya da gelecekte başlayan bir şeyi bildirir; geçmiş anlatımında da kullanılabilir: Ab 2019 wohnte er in Hamburg. (2019’dan itibaren Hamburg’da oturdu). seit ise hâlâ süren durumu anlatır.

AlmancaTürkçe
Ab nächster Woche arbeite ich in Berlin.Gelecek haftadan itibaren Berlin’de çalışıyorum.
Das Geschäft ist von 9 bis 18 Uhr geöffnet.Dükkân 9’dan 18’e kadar açık.
Bis zur Prüfung sind es noch zwei Wochen.Sınava daha iki hafta var.

Gelecek ve süre: in, für, gegen, zwischen

EdatAnlamÖrnekTürkçe
in (+ Dativ)şimdiden ileriyein zwei Wocheniki hafta sonra
für (+ Akkusativ)planlanan sürefür zwei Wocheniki haftalığına
gegenyaklaşık saatgegen 8 Uhrsaat sekiz gibi
zwischeniki zaman arasızwischen 10 und 12 Uhr10 ile 12 arası
vor ve in karşıt yönlerdir: vor zwei Wochen = iki hafta önce, in zwei Wochen = iki hafta sonra. für zwei Wochen ise «iki hafta boyunca» (planlanan süre) demektir.
AlmancaTürkçe
In zehn Minuten fährt der Zug ab.Tren on dakika sonra kalkıyor.
Wir fahren für eine Woche nach Antalya.Bir haftalığına Antalya’ya gidiyoruz.
Ich komme gegen 7 Uhr nach Hause.Eve saat yedi gibi geliyorum.

Sırasında ve süre içinde: während, innerhalb

während «sırasında, süresince», innerhalb «bir süre içinde» demektir. Standart kullanımda ikisi de Genitiv ister. während günlük dilde de çok yaygındır; innerhalb daha çok yazı dilinde ve resmî metinlerde geçer.

EdatAnlamÖrnekTürkçe
währendsüresince, sırasındawährend des Urlaubstatil sırasında
innerhalbiçinde (süre sınırı)innerhalb einer Wochebir hafta içinde

Konuşmada während ile Dativ de duyulur (während dem Urlaub); sınavda ve yazıda Genitiv kullanın. Ayrıntı: Genitiv alan edatlar.

Türkçe konuşanların sık hataları

YanlışDoğruNeden?
in Montagam Montaggünlerde am
am Maiim Maiaylarda im
um Montagam Montagbelirli gün için am; um saat ya da yaklaşık zaman (um Weihnachten)
in 20152015 / im Jahr 2015yıl edatsız
vor drei Jahren lerne ichseit drei Jahren lerne ichhâlâ sürüyorsa seit
am Nachtin der Nachtgece istisna

Alıştırmalar

Her cümlede doğru seçeneği işaretleyin. Doğru cevaptan sonra kısa kural notu açılır.

1

um, am oder im?

Boşluğa doğru edatı seçin.

Der Film beginnt … 20 Uhr.

Wir haben … Dienstag Deutschkurs.

… August fahre ich in die Türkei.

… Herbst regnet es oft.

Ich trinke … Morgen einen Kaffee.

… der Nacht ist es still.

2

seit, vor, ab …

Boşluğa doğru edatı seçin.

Ich lerne … zwei Jahren Deutsch.

… drei Tagen war ich beim Arzt.

… nächstem Montag habe ich Urlaub.

Er wohnt … 2019 in Hamburg.

3

Gemischt

Doğru seçeneği işaretleyin.

Die Bank ist … 9 bis 16 Uhr geöffnet.

Ich bleibe … zum Wochenende hier.

Der Bus kommt … fünf Minuten.

… des Unterrichts darf man nicht telefonieren.

1 / 3

Sıkça Sorulan Sorular

Almancada am, um ve im ne zaman kullanılır?

um saat için (um 8 Uhr), am günler, günün bölümleri ve tarihler için (am Montag, am Abend, am 3. Oktober), im aylar ve mevsimler için (im Mai, im Sommer). Gece istisnadır: in der Nacht.

seit ile vor arasındaki fark nedir?

seit, geçmişte başlayıp hâlâ süren durum içindir ve cümle çoğunlukla şimdiki zamandadır: Ich wohne seit drei Jahren hier (üç yıldır burada oturuyorum). vor, geçmişteki bir anı şimdiden geriye sayar: Ich bin vor drei Jahren gekommen (üç yıl önce geldim).

Almancada yıl söylerken edat kullanılır mı?

Çoğunlukla hayır: Ich bin 2015 geboren. İsterseniz im Jahr 2015 diyebilirsiniz; «in 2015» İngilizceden geçmiş bir kullanımdır ve standart Almancada yanlış sayılır.

Zaman edatları hangi hâli ister?

seit, vor, nach, bis zum, in ve am/im Dativ ister (seit drei Jahren, vor dem Essen). ab Dativ alır (ab dem nächsten Montag); artikelsiz zaman ifadesinde Akkusativ da olur (ab nächstem / ab nächsten Montag). für Akkusativ ister (für eine Woche). während ve innerhalb yazı dilinde Genitiv ister (während des Urlaubs).

İlgili sayfalar

A1 Beceri Sınavı
Bu seviyede kendini sına
Goethe formatında okuma, dinleme, yazma ve konuşma testleri — ücretsiz ve anında puanlı.
Sınava Git →
Ücretsiz · A1 Başlangıç A1 Başlangıç Cep Rehberi 15 sayfalık ücretsiz PDF: ilk kelimeler, gramer temelleri, 4 haftalık plan, mini test.

OYUNLARLA ÖĞREN
Öğrendiğini oyunla pekiştir
Ücretsiz tarayıcı oyunları · kurulum yok · seviyene göre seç
Oyunlara Git →

Sıradaki adım

Benzer Yazılar