Almancadaki Türkçe Kelimeler ve Türkçeye Geçen Almanca Kelimeler — Joghurt, Kiosk, Dolmetscher, otoban, şalter (A1–B2)
Almancadaki Türkçe KelimelerJoghurt, Kiosk, Dolmetscher — otoban, şalter, fön
Almanca ile Türkçe yüzyıllardır birbirine kelime veriyor: Almancadaki Joghurt Türkçe «yoğurt»tan, Türkçedeki otoban Almanca «Autobahn»dan gelir. Bazıları doğrudan, bazıları Fransızca, İtalyanca ya da Macarca üzerinden geçmiştir. Bu sayfadaki bütün kökenler Wiktionary (Almanca) ve TDK (Türkçe) kayıtlarından alındı. Almanca kelimelere dokunursanız dinlersiniz.
Almancaya Türkçeden geçen kelimeler
| Almanca | Türkçe kaynağı | Nasıl geçti? |
|---|---|---|
| Joghurt | yoğurt | doğrudan (20. yüzyıl) |
| Döner | döner (dönmek) | doğrudan |
| Kebab | kebap | doğrudan; kelime Arapça kökenli |
| Baklava | baklava | doğrudan |
| Raki | rakı | doğrudan; Arapça kökenli |
| Kismet | kısmet | doğrudan (19. yüzyıl); Arapça kökenli |
| Pascha | paşa | doğrudan (18. yüzyıl); Farsça kökenli |
| Janitschar | yeniçeri | doğrudan (16. yüzyıl) |
| Tschibuk | çubuk | doğrudan |
| Kiosk | köşk | Fransızca üzerinden; Farsça kökenli |
| Diwan | divan | Fransızca ve İtalyanca üzerinden; Farsça kökenli |
| Turban | tülbent | İtalyanca üzerinden; Farsça kökenli |
| Bergamotte | bey armudu | İtalyanca ve Fransızca üzerinden |
| Horde | ordu | Lehçe üzerinden (15. yüzyıl) |
| Schabracke | çaprak (eyer örtüsü) | Türkçe kaynağı kesin; Macarca ve Lehçe üzerinden geçtiği düşünülür |
| Dolmetscher | Orta Türkçe tılmaç (dil kökünden) | Slav dilleri ya da Macarca üzerinden (13. yüzyıl) |
Akılda tutun: Dolmetscher (tercüman) kelimesi en ilginç örnektir: kökü eski Türkçedeki «tıl» (bugünkü «dil»), Almancaya Orta Çağ’da Slav dilleri ya da Macarca üzerinden girmiştir.
Tulpe (lale) 16. yüzyılda Osmanlı’dan Avrupa’ya götürüldü; kelimenin tülbent ile bağı yaygın olarak kabul edilir ama ayrıntısı tartışmalıdır. Kaviar’ın (havyar) yolu da tartışmalıdır.
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Ich esse gern Joghurt mit Honig. | Ballı yoğurt yemeyi severim. |
| Der Kiosk an der Ecke hat bis Mitternacht geöffnet. | Köşedeki büfe gece yarısına kadar açık. |
| Wir brauchen einen Dolmetscher für das Gespräch. | Görüşme için bir tercümana ihtiyacımız var. |
Türkçeye Almancadan geçen kelimeler
| Türkçe | Almanca kaynağı | Anlamı |
|---|---|---|
| otoban | Autobahn | otoyol |
| şalter | Schalter | elektrik anahtarı |
| fön | Föhn | saç kurutma (Almancada makinenin adı) |
| şablon | Schablone | kalıp, örnek |
| dübel | Dübel | vida için duvar takozu |
| şnitzel | Schnitzel | pane et |
| şnorkel | Schnorchel | dalış ve yüzme için solunum borusu |
| kuvars | Quarz | bir mineral |
| zeplin | Zeppelin | hava gemisi (Graf Zeppelin’in adından) |
| kayzer | Kaiser | Alman imparatoru |
| mark | Mark | eski Alman para birimi |
| fenik | Pfennig | markın yüzde biri |
Akılda tutun: Teknik kelimelerin çoğu (şalter, dübel, şablon) Almanya’da çalışan ustalar ve sanayi yoluyla Türkçeye yerleşmiş gibi görünse de TDK yalnız kaynağını verir, geçiş yolunu vermez.
Almanca sanılan ama Almanca olmayanlar
Bazı kelimeler Almanca gibi dursa da TDK’ye göre başka dillerden gelir:
| Türkçe | TDK’ye göre kaynağı |
|---|---|
| aysberg | Fransızca iceberg |
| kreş | Fransızca crèche |
| tramvay | Fransızca tramway |
| bluz | Fransızca blouse |
| aspirin | Fransızca aspirine |
dizel ve röntgen özel adlardan türemiştir (Rudolf Diesel, Wilhelm Röntgen); bir kelimenin özel addan gelmesi Türkçeye hangi dil üzerinden geçtiğini tek başına göstermez.
Alıştırmalar
Her cümlede doğru seçeneği işaretleyin. Doğru cevaptan sonra kısa kural notu açılır.
Woher kommt das Wort?
Doğru kelimeyi seçin.
«Türkçe yoğurt’tan gelen Almanca kelime» …
Joghurt < yoğurt.
«Türkçe köşk’ten gelen Almanca kelime» …
Kiosk < köşk (Fransızca üzerinden).
«tercüman anlamındaki, Türkçe kökenli Almanca kelime» …
Dolmetscher < tılmaç.
«Türkçedeki otoban’ın Almanca kaynağı» …
otoban < Autobahn.
«Türkçedeki şalter’in Almanca kaynağı» …
şalter < Schalter.
«Türkçedeki fön’ün Almanca kaynağı» …
fön < Föhn: Almancada sıcak dağ rüzgârı ve saç kurutma makinesi.
Sıkça Sorulan Sorular
Almancada Türkçe kelime var mı?
Evet. En bilinenleri Joghurt, Döner, Kebab, Baklava, Kiosk, Diwan, Pascha ve Kismet’tir. Bazıları doğrudan, bazıları Fransızca ya da İtalyanca üzerinden geçmiştir.
Türkçede Almanca kökenli kelimeler hangileridir?
TDK’ye göre örneğin otoban (Autobahn), şalter (Schalter), fön (Föhn), şablon (Schablone), dübel (Dübel), şnitzel (Schnitzel), şnorkel (Schnorchel), kuvars (Quarz) ve zeplin (Zeppelin).
Dolmetscher kelimesi gerçekten Türkçe mi?
Kökü Türkçedir: Orta Türkçede «tılmaç» (iki dil arasında aracılık eden kişi), kökü «tıl» (dil). Almancaya Orta Çağ’da Slav dilleri ya da Macarca üzerinden girmiştir.
Kiosk Almanca mı Türkçe mi?
Almancadaki Kiosk, Fransızca kiosque üzerinden Türkçe köşk’ten gelir; köşk de Farsça kökenlidir. Almancada bugün gazete ve içecek satılan büfe anlamındadır.
Kökenler: de.wiktionary.org madde «Herkunft» bölümleri ve TDK Güncel Türkçe Sözlük (sozluk.gov.tr) köken bilgisi, 9 Ekim 2026’da çekildi.
İlgili sayfalar
