Almanca Bölgesel Farklar — Grüß Gott, Semmel, Jänner (A2-B1)
Almanca Bölgesel Farklar Grüß Gott · Semmel · Jänner — üç ülkede değişen Almanca
Ders kitabındaki Almancayı öğrenip Münih’te otobüse binen herkes aynı şoku yaşıyor: kimse kitaptaki gibi konuşmuyor. Sorun senin Almancanda değil. Almanca üç ülkede resmî dil; Avusturya’da ekmeğin adı başka, İsviçre’de selam başka. Bu ders o farkları tanıtıyor.
Amaç lehçe öğretmek değil, karşılaştığında şaşırmamak. Biri sana Grüß Gott dediğinde bunun hata değil bölgesel bir karşılama olduğunu bilirsin; sen standart Almancanla devam edersin. İleri düzeyde bu konunun dilbilgisi tarafı da var, onu ayrı derste topladım.
Üç katman
| Katman | Nerede |
|---|---|
| Standardsprache | haber bülteni, ders, resmî yazı, sınav |
| Umgangssprache | günlük konuşma, hafif bölgesel renk taşır |
| Dialekt | aile, köy, bölge; bazen anlaşılmaz olur |
Almanca üç merkezli bir dil
Almanya · Avusturya · İsviçre: üçünün de kendi standardı var
Avusturya standardındaki Jänner, Almanya’daki Januar kadar doğru. Bunlara hata denmiyor, Varietät deniyor.
Selamlama bölgeye göre değişiyor
Aynı nesne, başka kelime
| Görev | Almanya | Avusturya | Güney / İsviçre |
|---|---|---|---|
| ekmek, küçük | Brötchen | Semmel | Weggli |
| domates | Tomate | Paradeiser | Tomate |
| patates | Kartoffel | Erdapfel | Härdöpfel |
| krema | Sahne | Obers | Rahm |
| ocak ayı | Januar | Jänner | Januar |
| bisiklet | Fahrrad | Fahrrad | Velo |
İsviçre’de ß yok
Almanya: Straße · İsviçre: Strasse
Yazım kuralı düzeyinde bir fark. İsviçre metninde ss görmek yazım hatası değil.
Güneyde Präteritum konuşulmuyor
Konuşmada Perfekt
Kuzey: Ich ging gestern ins Kino. · Güney: Ich bin gestern ins Kino gegangen.
Güney Güney Almanya ile Avusturya-İsviçre hattında geçmiş konuşurken neredeyse hep Perfekt kullanılıyor; Präteritum yazıya kalıyor. Sınav için ikisini de bilmen gerekiyor.
Türkçe konuşanların takıldığı yerler
1. Lehçeyi yanlış Almanca sanmak
Karşındaki kişi kitaptan farklı konuşuyorsa çoğu zaman bölgesel konuşuyor. Anlamadığında Könnten Sie das bitte auf Hochdeutsch sagen? demek gayet olağan.
2. Kendini lehçeye zorlamak
Lehçe taklidi çoğu kez yapay duruyor. Standart Almanca her yerde anlaşılıyor; öğrenen kişiden de zaten o bekleniyor.
3. Avusturya ve İsviçre kelimelerini hata saymak
Ein Kilo Erdäpfel, bitte. → Avusturya’da tamamen doğru.
4. Dinleme sınavına hazırlıksız yakalanmak
Sınav kayıtları Hochdeutsch okunuyor ama konuşmacıların bir kısmı hafif bölgesel renk taşıyor. Kulak alıştırmak için farklı bölgelerden haber ve podcast dinlemek işe yarıyor.
Kendini yokla
Viyana’da fırında »Semmel« istendi. Ne alıyorsun?
Küçük ekmek, Almanya’daki karşılığı Brötchen. Berlin’de aynı şeye Schrippe deniyor.
»Grüezi« nerede duyulur?
İsviçre. Bavyera ve Avusturya’da karşılığı Grüß Gott, kuzeyde Moin.
Sınav yazısında hangi biçimi kullanırsın: Straße mi Strasse mi?
Goethe ya da telc sınavına Almanya’da giriyorsan Straße. İsviçre standardı Strasse yazıyor ve orada bu doğru kabul ediliyor.
Katman farkını bilmek, hata avına çıkmaktan daha yararlı.
Devamı
💬 Hangi eyalet nerede? Almanya’nın 16 eyaleti, başkentleri ve büyük şehirleri, sesli →
