Almanca Yazım Kuralları — Büyük Harf, ß mı ss mi, Sie ve Dil Adları (Sesli, A1–B1)
Almanca Yazım Kurallarıdie Straße, das Wasser, am Montag, montags
Almancada iki yazım kuralı Türk öğrenciyi en çok zorlar: bütün isimlerin büyük harfle yazılması ve ß ile ss arasındaki seçim. Bu sayfada ikisini de resmî yazım kurallarına göre örneklerle anlatıyoruz. Almanca kelimelere dokunursanız dinlersiniz.
Büyük harfle yazılanlar
| Kural | Örnek |
|---|---|
| Cümlenin ilk kelimesi | Heute regnet es. |
| Bütün isimler | der Tisch, die Liebe, das Glück |
| İsimleşmiş fiiller | das Essen, beim Lesen |
| İsimleşmiş sıfatlar | etwas Neues, alles Gute, nichts Besonderes |
| Resmî hitap Sie ve biçimleri | Können Sie mir helfen? Ist das Ihr Koffer? |
| gestern, heute, morgen ile günün bölümü adları | heute Abend, morgen Mittag, gestern Nacht |
Akılda tutun: Bir kelimenin önüne artikel (das), edatla kaynaşmış artikel (beim, zum) ya da etwas, nichts, alles, viel gelebiliyorsa, çoğunlukla isimleşmiştir ve büyük yazılır: das Lesen, zum Essen, etwas Schönes. Dikkat: «morgen früh»da früh küçük yazılır (Avusturya’da morgen Früh da görülür).
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Beim Kochen höre ich Musik. | Yemek yaparken müzik dinlerim. |
| Ich wünsche dir alles Gute! | Sana her şeyin en iyisini dilerim! |
| Wir sehen uns heute Abend. | Bu akşam görüşürüz. |
| Haben Sie heute Zeit? | Bugün vaktiniz var mı? |
Küçük harfle yazılanlar
| Kural | Örnek |
|---|---|
| Sıfatlar (milliyet ve dil sıfatı da) | ein deutsches Auto, das türkische Essen |
| -s ile biten zaman zarfları | montags, abends, morgens |
| Samimi hitap (du, ihr): genellikle küçük; mektupta Du, Dein de olur | Kommst du mit? Habt ihr Zeit? |
| Fiiller ve zamirler | ich lerne, wir spielen |
Günler ve dil adları: büyük mü küçük mü?
| Büyük (isim) | Küçük (sıfat ya da zarf) |
|---|---|
| Wir treffen uns am Montag. | Ich arbeite montags. |
| Ich lerne Deutsch. | Das ist ein deutsches Wort. |
| Er spricht gut Türkisch. | Wir essen gern türkisch. |
Akılda tutun: Dil adı «hangi dili?» sorusuna cevapsa isimdir, büyük yazılır (Ich spreche Deutsch). Bir ismi niteliyorsa sıfattır, küçük yazılır (ein deutsches Buch).
ß mı ss mi?
| ß (uzun ünlü ya da çift ünlü) | ss (kısa ünlü) |
|---|---|
| die Straße | das Wasser |
| der Fuß | der Fluss |
| groß | der Kuss |
| heißen | essen |
| weiß | wissen |
Bazı fiillerin çekiminde ünlü değiştiği için ss ile ß de değişir: essen (kısa e) → aß (uzun a) → gegessen; wissen (kısa i) → ich weiß (çift ünlü) → ich wusste (kısa u). İsimlerin çoğulunda ünlü aynı kaldığı için yazım da kalır: der Fluss → die Flüsse, der Fuß → die Füße.
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Ich weiß nicht, wie die Straße heißt. | Caddenin adını bilmiyorum. |
| Du musst mehr Wasser trinken. | Daha çok su içmelisin. |
| Ich glaube, dass er recht hat. | Onun haklı olduğunu düşünüyorum. |
İsviçre’de ß kullanılmaz, her yerde ss yazılır (Strasse). Bütün harfler büyük yazılırken STRASSE ya da STRAẞE yazılabilir. Klavyede ß: ä, ö, ü, ß nasıl yazılır.
Ayrı mı bitişik mi? Sık sorulan birkaç kalıp
| Doğru yazım | Not |
|---|---|
| Rad fahren, Auto fahren | ayrı; Rad ve Auto isim olduğu için büyük |
| spazieren gehen | ayrı |
| zu Hause | ayrı yazım standarttır; zuhause da kabul edilir |
| nach Hause / nachhause | ayrı ve bitişik ikisi de doğru |
Alıştırmalar
Her cümlede doğru seçeneği işaretleyin. Doğru cevaptan sonra kısa kural notu açılır.
Groß oder klein?
Doğru yazımı seçin.
Ich lerne ….
Dil adı isim olarak → büyük.
Das ist ein … Auto.
Sıfat → küçük ve çekimli.
Wir treffen uns am ….
Gün adı isim → Montag.
Ich arbeite … von neun bis fünf.
Zarf → küçük montags.
Ich wünsche dir alles …!
alles + isimleşmiş sıfat → Gute.
Beim … höre ich Musik.
beim + isimleşmiş fiil → büyük.
Wir sehen uns heute ….
heute Abend → büyük.
ß oder ss?
Boşluğa gelen harf(ler)i seçin (Almanya ve Avusturya yazımı; İsviçre’de ß yerine ss yazılır).
die Stra…e
Uzun a → ß.
das Wa…er
Kısa a → ss.
Ich mu… jetzt gehen.
Kısa u → muss.
Er hei…t Ali.
Çift ünlü ei → ß.
Ich glaube, da… er kommt.
Bağlaç → dass.
der Fu…
Uzun u → Fuß.
der Flu…
Kısa u → Fluss.
Sie und Nominalisierung
Doğru yazımı seçin.
Sprechen … Türkisch, Herr Kaya?
Resmî hitapta özne Sie, büyük.
Wir haben heute etwas … gelernt.
etwas + isimleşmiş sıfat → Neues.
Das … macht mir Spaß.
das + isimleşmiş fiil → Lesen.
Ich spreche … und Türkisch.
Dil adı → Deutsch.
Sıkça Sorulan Sorular
Almancada hangi kelimeler büyük harfle yazılır?
Cümlenin ilk kelimesi, bütün isimler (der Tisch), isimleşmiş fiil ve sıfatlar (das Essen, alles Gute) ve resmî hitap Sie ile biçimleri (Ihr, Ihnen). Sıfatlar ve fiiller (cümle başı dışında) küçük yazılır. Samimi hitap du ve ihr genellikle küçüktür; mektuplarda Du, Dein, Euer gibi büyük yazım da kullanılabilir.
Almancada ß ne zaman kullanılır?
ss mi ß mi sorusunda: uzun ünlü ya da çift ünlüden (au, ei, eu, äu) sonra ß (Straße, groß, heißen, fließen), kısa ünlüden sonra ss (Wasser, Fluss, dass). Tek s ile yazılan kelimeler de vardır: Haus, reisen, bis. İsviçre’de ß kullanılmaz.
Almancada günler büyük harfle mi yazılır?
İsim olarak evet: am Montag, der Freitag. -s ekiyle zarf olunca küçük yazılır: montags, freitags (her pazartesi, her cuma).
Deutsch mu deutsch mu yazılır?
Dilin adı isimse büyük: Ich lerne Deutsch. Bir ismi niteleyen sıfatsa küçük: ein deutsches Wort, die deutsche Sprache.
Kurallar: Rat für deutsche Rechtschreibung, Amtliches Regelwerk (§ 25 ß / ss, § 55–66 büyük harf).
İlgili sayfalar
