geschweige denn — Türkçe Anlamı ve Kullanımı (B2/C1 · YDS)
geschweige denn — Türkçe Anlamı ve Kullanımı … şöyle dursun / bırak … bile değil / nerede kaldı ki · B2/C1 / YDS
geschweige denn, bir şeyin daha yüksek derecesini ya da daha zor bir durumu olumsuzlamak için kullanılan bir bağlaçtır. Türkçede “… şöyle dursun”, “bırak … bile değil” veya “nerede kaldı ki” anlamlarına karşılık gelir. YDS ve C1 düzeyi metinlerinde sıklıkla karşılaşılır.
Yapı ve Anlam
Temel mantık: geschweige denn‘den önceki şey bile gerçekleşmiyorsa/mümkün değilse, sonrasındaki daha da imkânsızdır. Her zaman olumsuz bağlamda kullanılır.
| Almanca | Türkçe karşılığı |
|---|---|
| Ich habe das Ding noch nie gesehen, geschweige denn getestet! | Test etmeyi bırak, onu daha görmedim bile.
🇹🇷 açıklamaGörmek → daha kolay, temel eylem. Test etmek → daha zor, ileri adım. En kolay olan bile gerçekleşmemişse daha zor olan hiç gerçekleşmemiştir. |
| Bei allen drei Zwischenfällen ist niemand verletzt worden, geschweige denn ums Leben gekommen. | Her üç olayda da kimse yaralanmadı; hayatını kaybetmek şöyle dursun. |
| Er kann kaum lesen, geschweige denn schreiben. | Yazmayı bırak, zar zor okuyabiliyor.
🇹🇷 açıklamaOkumak daha kolay — o bile güç. Yazmak daha zor — o hiç mümkün değil. |
| Ich habe keine Zeit für Sport, geschweige denn für ein Hobby. | Hobiye zaman bırak, spora bile vaktim yok. |
| Sie hat die Prüfung nicht bestanden, geschweige denn eine gute Note bekommen. | İyi not almayı bırak, sınavı bile geçemedi. |
| Er versteht kaum Deutsch, geschweige denn kann er fließend sprechen. | Akıcı konuşmak şöyle dursun, Almancayı zar zor anlıyor.
🇹🇷 notSonrasında fiil geldiğinde sıra değişir: geschweige denn + kann er… |
→ İsim/sıfat geliyorsa: normal sıra devam eder: …, geschweige denn ein Hobby.
→ Fiil geliyorsa: yardımcı fiil öne alınır: …, geschweige denn kann er sprechen.
Benzer ifadeler — karşılaştırma
| İfade | Anlam / Fark | Örnek cümle · Türkçe |
|---|---|---|
| geschweige denn | Daha güç olanı olumsuzlama — “şöyle dursun / bırak … bile”. Her zaman olumsuz bağlamda. Basamaklı olumsuzluk. | Er schläft kaum, geschweige denn, dass er arbeitet.🇹🇷 Çeviriyi gösterÇalışmayı bırak, uyuyamıyor bile. |
| erst recht nicht | “Zaten değil, üstelik de değil” — önceki olumsuzluğu pekiştirir; aynı düzeydeki reddi vurgular. geschweige denn‘deki “daha yüksek basamak” yoktur. | Das mag ich nicht, und Spinat erst recht nicht.🇹🇷 Çeviriyi gösterBunu sevmiyorum, ıspanağı ise hiç sevmiyorum. |
| umso weniger | “Giderek daha az” — bir koşul arttıkça sonucun azaldığını anlatır. Karşılaştırmalı yapı; je … umso kalıbıyla kullanılır. | Je mehr er erklärt, umso weniger verstehe ich.🇹🇷 Çeviriyi gösterNe kadar çok açıklarsa o kadar az anlıyorum. |
| noch nicht einmal | “… bile değil” — en asgari beklentinin bile karşılanmadığını vurgular. geschweige denn‘e en yakın alternatif; ikisi çoğu zaman birbirinin yerine kullanılabilir. | Er hat noch nicht einmal guten Morgen gesagt, geschweige denn sich bedankt.🇹🇷 Çeviriyi gösterTeşekkür etmek şöyle dursun, günaydın bile demedi. |
| geschweige denn vs. nicht einmal … (und schon gar nicht) |
Konuşma dilinde “und schon gar nicht” de aynı işlevi görür; resmi olmayan bağlamlarda geschweige denn‘in yerini alabilir. | Er hat nicht einmal angerufen, und schon gar nicht ist er vorbeigekommen.🇹🇷 Çeviriyi gösterUğramak bir yana, aramak bile zahmetine girmedi. |
Alıştırmalar
-
Er kann kein einziges Wort sagen, _______ einen ganzen Satz bilden.
✅ Cevap
geschweige denn einen ganzen Satz bilden. — Tek bir kelime bile söyleyemez; tam cümle kurmak şöyle dursun. -
Ich habe keine Zeit für Freunde, _______ für eine Reise.
✅ Cevap
geschweige denn für eine Reise. — Tatile zaman bırak, arkadaşlara bile vaktim yok. -
Er hat das Buch nicht angefangen, _______ es zu Ende gelesen.
✅ Cevap
geschweige denn es zu Ende gelesen. — Bitirmek şöyle dursun, kitabı açmadı bile. -
Sie hat kein Wort Chinesisch gelernt, _______ fließend sprechen.
✅ Cevap
geschweige denn fließend sprechen. — Akıcı konuşmak şöyle dursun, tek kelime Çince öğrenmedi. -
Der Patient kann kaum stehen, _______ laufen.
✅ Cevap
geschweige denn laufen. — Yürümek şöyle dursun, hasta güçlükle ayakta durabiliyor. -
Ich habe das Formular nicht ausgefüllt, _______ abgeschickt.
✅ Cevap
geschweige denn abgeschickt. — Göndermek şöyle dursun, formu doldurmadım bile. (Partizip II) -
Er hat die Rechnung nicht bezahlt, _______ hat er sich bedankt. (fiil geliyor — sözdizimi dikkat)
✅ Cevap
geschweige denn hat er sich bedankt. — Teşekkür etmek şöyle dursun, hesabı bile ödemedi. (Fiil → yardımcı öne: hat er)
Altın Kart — geschweige denn özeti
- Her zaman olumsuz bağlamda: önceki cümlede ya olumsuzluk ya da çok düşük bir derece ifadesi bulunur.
- Sonrasında isim gelirse sözdizimi değişmez; fiil gelirse yardımcı fiil öne alınır.
- YDS’de sıklıkla boşluk doldurma sorusu olarak çıkar — “şöyle dursun / bırak” anlamını veren alternatif yok ise geschweige denn doğru cevaptır.
- Türkçe denkliği: Kitabı okumak şöyle dursun, kapağına bakmadım bile.
