Almanca über Edatı — über dem Tisch, über das Wetter sprechen, über Köln, über 18: Anlamları ve Kullanımı (Sesli, A1–B1)
überüstünde · üzerinden · hakkında
Türkçede «üstünde», «üzerinden», «hakkında» ve «-den fazla» ayrı sözcüklerle söylenir; Almancada hepsi tek edatla kurulur: über. Bu sayfada über’in anlamlarını, hangi durumda Dativ ya da Akkusativ aldığını ve über ile kullanılan fiilleri bulacaksınız. Almanca kelimelere dokunursanız dinlersiniz.
über’in anlamları
| Anlam | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| üstünde (temas yok) | Die Lampe hängt über dem Tisch. | Lamba masanın üstünde asılı. |
| üstünden, öbür yanına | Wir gehen über die Brücke. | Köprüden geçiyoruz. |
| üzerinden (güzergâh) | Der Zug fährt über Köln nach Berlin. | Tren Köln üzerinden Berlin’e gidiyor. |
| hakkında | Wir sprechen über das Wetter. | Hava hakkında konuşuyoruz. |
| -den fazla | Mein Opa ist über 80 Jahre alt. | Dedem 80 yaşın üzerinde. |
| boyunca | Über das Wochenende bleibe ich zu Hause. | Hafta sonu boyunca evde kalıyorum. |
| aracılığıyla | Ich habe die Wohnung über einen Freund gefunden. | Evi bir arkadaş aracılığıyla buldum. |
Akılda tutun: über’in temel resmi: bir şeyin üstünde, ona değmeden ya da üstünden aşarak. «Hakkında» anlamı da buradan gelir: bir konunun üstünden geçmek.
Dativ mi, Akkusativ mi?
über, değişken edatlardan (Wechselpräpositionen) biridir. Yer bildirirken soruya göre hâl değişir:
| Soru | Hâl | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Wo? (nerede?) | Dativ | Das Bild hängt über dem Sofa. | Resim kanepenin üstünde asılı. |
| Wohin? (nereye?) | Akkusativ | Ich hänge das Bild über das Sofa. | Resmi kanepenin üstüne asıyorum. |
| öbür yana geçme | Akkusativ | Das Kind läuft über die Straße. | Çocuk caddenin karşısına koşuyor. |
Şehir adları ve çoğu ülke adı artikelsiz kullanılır: über Köln, über Österreich. Artikelli ülke adlarında artikel kalır: über die Türkei, über die Schweiz, über die Niederlande. Konum edatlarının hepsi için ayrıntı: Wechselpräpositionen.
über mi, auf mı?
İkisi de «üstünde» diye çevrilir, ama auf’ta temas vardır, über’de yoktur:
| Almanca | Türkçe | Neden? |
|---|---|---|
| Die Tasse steht auf dem Tisch. | Fincan masanın üstünde. | masaya değiyor → auf |
| Die Lampe hängt über dem Tisch. | Lamba masanın üstünde asılı. | araya boşluk var → über |
| Das Flugzeug fliegt über die Stadt. | Uçak şehrin üzerinden uçuyor. | üstünden geçiyor → über |
| Sie legt eine Decke über das Sofa. | Kanepenin üstüne bir örtü seriyor. | örtmek, kaplamak → über |
Son örnekte örtü kanepeye değer; über burada «üstünü kaplamak» anlamındadır. auf das Sofa legen ise «kanepenin üstüne koymak» demektir.
Sayılarla über: -den fazla
Bir sayıdan önce über «-den fazla, -in üzerinde» demektir; günlük dilde mehr als ile aynıdır. Bu kullanımda über bir zarf gibidir ve hâli belirlemez: Über 100 Leute waren da cümlesinde 100 Leute Nominativ’dir; mit über 100 Leuten ifadesinde Dativ’i mit belirler.
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Er ist über 80 Jahre alt. | 80 yaşın üzerinde. |
| Der Film dauert über drei Stunden. | Film üç saatten uzun sürüyor. |
| Über 100 Leute waren da. | Orada 100’den fazla kişi vardı. |
| Es ist schon über eine Woche her. | Üzerinden bir haftadan fazla geçti. |
Karşıtı unter‘dir: Kinder unter 6 Jahren (6 yaşından küçük çocuklar). Ayrıntı: Almanca unter edatı.
Zamanda über: boyunca
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| über das Wochenende | hafta sonu boyunca |
| über Weihnachten | Noel boyunca, Noel tatilinde |
| den ganzen Tag über | bütün gün boyunca |
| über Nacht | bir gecede; gece boyunca |
«den ganzen Tag über» kalıbında über ismin arkasına gelir. Öbür zaman edatları: Almanca zaman edatları.
über alan fiiller
Bu fiillerde über «hakkında, -e» anlamı taşır ve Akkusativ ister. Kalıp olarak öğrenilir.
| Fiil | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|
| sprechen über + Akk. | Wir sprechen über den Film. | Film hakkında konuşuyoruz. |
| nachdenken über + Akk. | Ich denke über dein Angebot nach. | Teklifini düşünüyorum. |
| sich freuen über + Akk. | Sie freut sich über das Geschenk. | Hediyeye seviniyor. |
| sich ärgern über + Akk. | Er ärgert sich über den Stau. | Trafiğe sinirleniyor. |
| sich beschweren über + Akk. | Wir beschweren uns über den Lärm. | Gürültüden şikâyet ediyoruz. |
| sich informieren über + Akk. | Ich informiere mich über den Kurs. | Kurs hakkında bilgi alıyorum. |
| lachen über + Akk. | Alle lachen über den Witz. | Herkes fıkraya gülüyor. |
| sich wundern über + Akk. | Ich wundere mich über seine Antwort. | Cevabına şaşırıyorum. |
sich freuen über olmuş ya da elde olan bir şeye, sich freuen auf gelecekteki bir şeye sevinmektir: sich freuen auf / über. Edat alan bütün fiiller: Verben mit Präpositionen.
Soru ve zamirde: Worüber sprecht ihr? (Ne hakkında konuşuyorsunuz?) · Darüber haben wir schon gesprochen. (Bunun hakkında zaten konuştuk.) Kişi için: Über wen sprecht ihr? Ayrıntı: Edat zarfları.
übers: kısa biçim
Konuşma dilinde über das çoğunlukla übers olur: übers Wochenende, übers Internet. überm (über dem) ve übern (über den) yalnız konuşma dilindedir; yazıda açık biçimi kullanın.
Türkçe konuşanların sık hataları
| Yanlış | Doğru | Neden? |
|---|---|---|
| Wir sprechen über dem Film. | Wir sprechen über den Film. | hakkında → Akkusativ |
| Die Lampe hängt auf dem Tisch. | Die Lampe hängt über dem Tisch. | temas yok → über |
| Wir fahren über die Köln. | Wir fahren über Köln. | şehir adı artikelsiz |
| Ich ärgere mich von dem Lärm. | Ich ärgere mich über den Lärm. | sich ärgern über + Akk. |
Alıştırmalar
Her cümlede doğru seçeneği işaretleyin. Doğru cevaptan sonra kısa kural notu açılır.
über: dem, den oder das?
Doğru biçimi seçin.
Über … Bett hängt ein Bild von Paris.
Wo? → Dativ: über dem Bett.
Wir sprechen morgen über … Termin.
hakkında → Akkusativ: der Termin → über den Termin.
Der Hund springt über … Zaun in den Garten.
Öbür yana geçme → Akkusativ: über den Zaun.
Hast du schon über … Angebot nachgedacht?
nachdenken über + Akk.: über das Angebot.
Welche Präposition?
Doğru edatı seçin.
Die Brille liegt … dem Tisch, direkt neben dem Handy.
Bir yüzeyin üstünde bulunma → auf + Dativ: auf dem Tisch.
Ein Flugzeug fliegt … unser Haus.
Üstünden geçiyor → über.
Mein Opa ist 92. Er ist also … 90 Jahre alt und fährt noch jeden Tag Fahrrad.
92, 90’dan büyük → über 90 Jahre.
Verben mit über
Doğru edatı seçin.
Die Nachbarn beschweren sich … die laute Musik.
sich beschweren über + Akk.
Alle haben … seinen Witz gelacht.
lachen über + Akk.
Sıkça Sorulan Sorular
Almanca über ne demek?
über yer bildirirken «üstünde» (temas olmadan: über dem Tisch) ya da «üzerinden» (über die Brücke, über Köln) demektir. Ayrıca «hakkında» (über das Wetter sprechen), «-den fazla» (über 80 Jahre) ve «boyunca» (über das Wochenende) anlamları vardır.
über Dativ mi Akkusativ mi alır?
Yer bildirirken iki hâli de alır: Wo? sorusunda Dativ (über dem Sofa), Wohin? sorusunda ve öbür yana geçmede Akkusativ (über das Sofa hängen, über die Straße gehen). «Hakkında», «boyunca» anlamlarında ve über alan fiillerde Akkusativ alır: über den Film.
über ile auf arasındaki fark nedir?
auf’ta temas vardır (Die Tasse steht auf dem Tisch), über’de yoktur (Die Lampe hängt über dem Tisch). Bir şeyin üstünden geçmek ya da üstünü örtmek de über ile söylenir.
sich freuen über ile sich freuen auf farkı nedir?
sich freuen über olmuş ya da elde olan bir şeye sevinmektir (über das Geschenk). sich freuen auf gelecekte olacak bir şeyi sevinçle beklemektir (auf die Ferien).
İlgili sayfalar
