tun oder machen? — Almancada “Yapmak” Fiilin Farkları (A2/B1)
tun oder machen? — İkisi de “yapmak” Kullanım alanları, farklar ve kalıp ifadeler
Türkçe’de her ikisi de “yapmak” olarak çevrilir; ancak Almancada tun ve machen farklı bağlamlarda kullanılır. Aralarındaki fark bölge ve kullanım amacına göre de değişebilir. Bu sayfada her iki fiilin temel kullanım kalıpları ve belirgin örnekleri verilmiştir.
Temel Fark
tun
Genellikle soyut veya genel bir eylem. “bir şey yapmak” — eylemin kendisi önemli değil, sadece bir şey yapılıyor. Ayrıca “koymak, vermek, yerleştirmek” anlamlarında da kullanılır.
Ich habe heute nichts zu tun. (Bugün yapacağım bir şey yok.)
machen
Somut, üreten veya somut sonucu olan eylemler için. “imal etmek, hazırlamak, olmak” — eylemin sonucu bellidir.
Ich mache meine Hausaufgaben. (Ödevimi yapıyorum.)
tun — Kullanım Alanları
GENEL EYLEM
Was soll ich jetzt tun?
🇹🇷 Çeviriyi göster
Şimdi ne yapmalıyım?
KOYMAK / YERLEŞTİRMEK
Tu die Bücher in den Schrank.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Kitapları dolaba koy.
YAPMAK / KATKI SAĞLAMAK
Ich tue alles für sie.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Onun için her şeyi yapıyorum.
es tut mir leid (özür)
Es tut mir wirklich leid.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Gerçekten özür dilerim.
es tut weh (acı vermek)
Mein Kopf tut weh.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Başım ağrıyor.
so tun als ob (numaracılık)
Er tut so, als ob er schläft.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Uyuyormuş gibi yapıyor.
machen — Kullanım Alanları
ÖDEV / GÖREV YAPMAK
Sie macht ihre Hausaufgaben.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Ödevini yapıyor.
HAZIRLAMAK / ÜRETMEk
Ich mache heute Abend ein Abendessen.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Bu akşam yemek yapıyorum.
DOKTOR/SPOR/MESLEKİ BAĞLAM
Er macht Sport.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Spor yapıyor.
EĞİTİM / SERTIFIKA
Sie macht ihren Führerschein.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Sürücü belgesi alıyor.
FOTOĞRAF ÇEKMEK
Ich mache ein Foto.
🇹🇷 Çeviriyi göster
Fotoğraf çekiyorum.
KAPIYI AÇMAK/KAPATMAK
Mach bitte die Tür zu!
🇹🇷 Çeviriyi göster
Lütfen kapıyı kapat!
TATIL YAPMAK
Wir machen Urlaub in Italien.
🇹🇷 Çeviriyi göster
İtalya’da tatil yapıyoruz.
tun / machen Özet
- machen somut ve üreten eylemler için: Hausaufgaben, Sport, Foto, Urlaub, Führerschein, Abitur, Musik…
- tun soyut eylem (was tun?), koymak (tu es hin), kalıplar (es tut weh, es tut mir leid, so tun als ob).
- “Kapıyı aç/kapat”: die Tür aufmachen / zumachen — machen ile.
- Bölgesel fark: Avusturya ve Güney Almanya’da tun gündelik kullanımda daha esnektir.
- Was kann ich für Sie tun? (Size nasıl yardımcı olabilirim?) — hizmet bağlamında tun.
