Almanca Sağlıklı ve Sağlıksız Yiyecekler

A1–A2Gesund essen

Gesund oder ungesund?Sağlıklı mı, sağlıksız mı?

Almancada «sağlıklı» gesund, «sağlıksız» ungesund demektir. Bu sayfada sağlıklı ve sağlıksız yiyeceklerin ve içeceklerin Almancası artikeli ve çoğuluyla, bunlar hakkında konuşma kalıpları, bir diyalog, kısa bir okuma metni ve alıştırma var. Konu 7. sınıfın Essen und Trinken ünitesinde geçer. Almanca kelimelere dokunursanız dinlersiniz.

Kısa cevap: Obst ist gesund. (Meyve sağlıklıdır.) · Äpfel sind gesund. (Elma sağlıklıdır.) · Chips sind ungesund. (Cips sağlıksızdır.) Türkçede «elma» tekil kalır; Almancada sayılabilen isim genel yargıda çoğul olur ve fiil sind olur. Sağlıklı: Obst, Gemüse, Fisch, Salat; sağlıksız: Chips, Pommes, Süßigkeiten, Cola.

Sağlıklı yiyecekler — gesunde Lebensmittel

Artikelin rengi: der · die · das. «—» işareti: bu anlamda çoğul kullanılmaz.

Almanca Çoğul Türkçe
das Obst — meyve (toplu isim)
das Gemüse — sebze (toplu isim)
der Apfel die Äpfel elma
die Banane die Bananen muz
die Karotte die Karotten havuç
die Tomate die Tomaten domates
die Gurke die Gurken salatalık
der Salat die Salate salata; marul
der Fisch die Fische balık (yemek olarak tekil: Fisch ist gesund)
das Ei die Eier yumurta
das Vollkornbrot die Vollkornbrote tam buğday ekmeği
der Joghurt die Joghurts yoğurt
die Nuss die Nüsse kabuklu yemiş (ceviz, fındık vb.)
die Linse die Linsen mercimek (yemek olarak çoğul: Linsen)

Akılda tutun: das Obst ve das Gemüse toplu isimdir, çoğul yapılmaz: Ich esse gern Obst. Tek tek meyveler sayılır: zwei Äpfel, drei Bananen.

Sağlıksız yiyecekler — ungesunde Lebensmittel

Almanca Çoğul Türkçe
die Chips — cips (kelimenin kendisi çoğuldur)
die Pommes — patates kızartması (kelimenin kendisi çoğuldur)
die Schokolade die Schokoladen çikolata (madde olarak çoğulsuz: viel Schokolade)
der Kuchen die Kuchen kek, pasta
der Keks die Kekse bisküvi
das Bonbon die Bonbons şeker (bonbon)
die Süßigkeit die Süßigkeiten tatlı, şekerleme (çoğu zaman çoğul)
der Hamburger die Hamburger hamburger
die Pizza die Pizzas pizza (çoğulu Pizzen de olur)
die Wurst die Würste sosis, salam
der Zucker — şeker
das Salz — tuz
das Fast Food — fast food, ayaküstü yemek
Chips ve Pommes Almancada çoğul isimdir (artikelleri çoğul die). Türkçede «cips sağlıksız» deriz, Almancada fiil çoğul olur: Chips sind ungesund. · Pommes sind fettig.

İçecekler — Getränke

Sağlıklı içecekler

Almanca Türkçe
das Wasser su
die Milch süt
der Tee çay
der Ayran ayran

Şekerli içecekler

Almanca Türkçe
die Cola kola
die Limonade gazoz, limonata
der Saft meyve suyu (çoğu zaman şekerli)

die Cola Almanya’da dişildir; Güney Almanya ve Avusturya’da das Cola da denir. Meyve suyu meyveden yapılır ama çok şeker içerebilir: Saft hat oft viel Zucker.

Sofradaki öbür kelimeler

Örneklerde ve okuma metninde geçen öbür yiyecekler:

Almanca Çoğul Türkçe
das Brot die Brote ekmek
die Olive die Oliven zeytin
die Suppe die Suppen çorba
die Kartoffel die Kartoffeln patates
das Hähnchen die Hähnchen tavuk (yemek)
der Käse — peynir
das Fleisch — et
der Reis — pirinç, pilav
das Eis — dondurma
das Vitamin die Vitamine vitamin
das Fett die Fette yağ (besindeki)

Yiyecekleri anlatan sıfatlar

Almanca Türkçe Örnek
gesund sağlıklı Fisch ist gesund.
ungesund sağlıksız Fast Food ist ungesund.
frisch taze Das Gemüse ist frisch.
süß tatlı Der Kuchen ist sehr süß.
salzig tuzlu Chips sind salzig.
sauer ekşi Die Zitrone ist sauer.
scharf acı Die Suppe ist scharf.
fettig yağlı Pommes sind fettig.
lecker lezzetli Die Pizza ist lecker.

Akılda tutun: Yüklem olan sıfat ek almaz: Das Essen ist gesund. İsmin önündeki sıfat ek alır: gesundes Essen, gesunde Lebensmittel.

İçinde ne var?

Almanca Türkçe
Obst hat viele Vitamine. Meyvede çok vitamin var.
Cola hat viel Zucker. Kolada çok şeker var.
Chips haben viel Salz und viel Fett. Cipste çok tuz ve çok yağ var.
Zu viel Zucker ist ungesund. Çok fazla şeker sağlıksızdır.
viel sayılamayan isimle: viel Zucker, viel Wasser. viele çoğul isimle: viele Vitamine, viele Äpfel.

Sağlıklı mı, sağlıksız mı? Kalıp cümleler

ist mi, sind mi?

Almanca Türkçe
Obst ist gesund. Meyve sağlıklıdır.
Gemüse ist auch gesund. Sebze de sağlıklıdır.
Fisch ist gesund. Balık sağlıklıdır.
Äpfel sind gesund. Elma sağlıklıdır.
Chips sind ungesund. Cips sağlıksızdır.
Schokolade ist lecker, aber ungesund. Çikolata lezzetli ama sağlıksız.
Ist Saft gesund? Meyve suyu sağlıklı mı?
Genel yargıda madde ve toplu isimler artikelsiz ve tekil kullanılır, fiil ist olur: Obst ist gesund. Wasser ist gesund. Fisch ist gesund. Sayılabilen isimler genel yargıda çoğul olur, fiil sind olur: Äpfel sind gesund. Eier sind gesund. Türkçede «Elma sağlıklıdır» tekil deriz ama Almancada «Apfel ist gesund» denmez.

Ne sıklıkla? — Wie oft?

Almanca Türkçe
Wie oft isst du Obst? Ne sıklıkla meyve yersin?
Ich esse jeden Tag Obst. Her gün meyve yerim.
Ich trinke immer viel Wasser. Her zaman çok su içerim.
Ich esse oft Gemüse. Sık sık sebze yerim.
Ich esse manchmal Schokolade. Bazen çikolata yerim.
Ich trinke selten Cola. Nadiren kola içerim.
Ich esse nie Fast Food. Hiç fast food yemem.

Akılda tutun: nie zaten olumsuzdur, yanına nicht ya da kein gelmez: Ich esse nie Fast Food. Sevdiğini söylerken gern fiilden sonra gelir: Ich esse gern Obst. (Meyve yemeyi severim.)

Cümle Zum Frühstück, Mittags ya da Abends ile başlarsa fiil yine ikinci sıradadır, özne fiilden sonra gelir: Zum Frühstück esse ich Brot. · Abends kocht meine Mutter.

essen ve trinken

Kişi essen (yemek) trinken (içmek)
ich ich esse ich trinke
du du isst du trinkst
er / sie / es er isst er trinkt
wir wir essen wir trinken
ihr ihr esst ihr trinkt
sie / Sie sie essen sie trinken

Akılda tutun: essen düzensizdir: du isst, er isst (e → i). trinken düzenlidir.

kein ve keinen: yemem, içmem

Almanca Türkçe
Ich esse keine Chips. Cips yemem.
Ich trinke keine Cola. Kola içmem.
Ich esse kein Fleisch. Et yemem.
Ich trinke keinen Saft. Meyve suyu içmem.
Ich esse keinen Zucker. Şeker yemem.
essen ve trinken nesne ister (Akkusativ); kein ismin cinsine göre değişir: der Saft → keinen Saft · die Cola → keine Cola · das Fleisch → kein Fleisch · die Chips (çoğul) → keine Chips. Aynı kural ein için de geçerli: Ich esse einen Apfel.

Akılda tutun: kein, artikelsiz ya da ein/eine ile gelen ismi olumsuz yapar. Fiili ya da belirli bir şeyi olumsuz yaparken nicht kullanılır: Ich esse sie nicht oft. (Onları sık yemem.)

Öneri vermek

Almanca Türkçe
Iss mehr Obst! Daha çok meyve ye! (du)
Trink viel Wasser! Çok su iç! (du)
Esst mehr Gemüse! Daha çok sebze yiyin! (ihr, sınıfa)
Essen Sie weniger Zucker! Daha az şeker tüketin! (Sie)
Du solltest mehr Gemüse essen. Daha çok sebze yemelisin. (A2)
Emir: du isst → Iss! · ihr esst → Esst! · Sie essen → Essen Sie! mehr daha çok, weniger daha az demektir.

Başkasının önerisini aktarmak: sollen

Almanca Türkçe
Der Arzt sagt, ich soll weniger Süßigkeiten essen. Doktor daha az tatlı yemem gerektiğini söylüyor.
Meine Mutter sagt, du sollst mehr Wasser trinken. Annem daha çok su içmen gerektiğini söylüyor.
sollen: ich soll, du sollst, er soll. Ana fiil cümlenin sonuna mastar olarak gider: ich soll … essen. Du solltest ise kendi tavsiyendir (A2).

Karşılaştırma (A2): gesünder als

Almanca Türkçe
Wasser ist gesünder als Cola. Su koladan daha sağlıklıdır.
Obst ist gesünder als Schokolade. Meyve çikolatadan daha sağlıklıdır.
Was ist gesünder, Tee oder Saft? Hangisi daha sağlıklı, çay mı meyve suyu mu?
Ich finde, Wasser ist am gesündesten. Bence en sağlıklısı su.
Ich trinke lieber Wasser als Cola. Suyu koladan daha çok severim.
gesund → gesünder → am gesündesten. Karşılaştırmada als kullanılır: gesünder als Cola. gern → lieber: daha çok sevmek.

Diyalog: Teneffüste

In der Pause

Max: Was isst du da?Ne yiyorsun?

Ayşe: Einen Apfel. Und du?Bir elma. Ya sen?

Max: Chips. Ich esse gern Chips.Cips. Cipsi severim.

Ayşe: Chips sind aber ungesund. Sie sind sehr salzig und fettig.Ama cips sağlıksız. Çok tuzlu ve yağlı.

Max: Ich weiß. Ich esse sie nicht oft.Biliyorum. Sık yemiyorum.

Ayşe: Möchtest du eine Karotte? Ich habe zwei.Havuç ister misin? Bende iki tane var.

Max: Ja, gern. Danke!Olur, sağ ol!

Einen Apfel. cevabı Ich esse einen Apfel. cümlesinin kısasıdır; bu yüzden einen (Akkusativ).

Okuma metni: Elif ne yiyor?

Mein Essen

Ich heiße Elif und bin 16 Jahre alt.

Zum Frühstück esse ich Brot, Käse, Oliven und ein Ei. Ich trinke Tee.

Mittags esse ich in der Schule. Dort gibt es oft Suppe und Salat.

Abends kocht meine Mutter. Wir essen viel Gemüse und manchmal Fisch.

Ich trinke jeden Tag viel Wasser.

Ich esse gern Schokolade, aber nur am Wochenende.

Cola trinke ich selten, denn sie hat viel Zucker.

Türkçesi: Adım Elif, 16 yaşındayım. Kahvaltıda ekmek, peynir, zeytin ve bir yumurta yerim; çay içerim. Öğlenleri okulda yemek yerim, orada sık sık çorba ve salata olur. Akşamları annem yemek pişirir; çok sebze, bazen de balık yeriz. Her gün çok su içerim. Çikolatayı severim ama yalnızca hafta sonu yerim. Kolayı nadiren içerim, çünkü içinde çok şeker var.

es gibt = var, bulunur: Dort gibt es oft Suppe. · denn = çünkü; fiilin yeri değişmez: …, denn sie hat viel Zucker.

Metnin soruları alıştırmaların son adımında. Kendi yediklerinizi aynı kalıplarla yazabilirsiniz: Zum Frühstück esse ich … · Mittags esse ich … · Ich trinke oft … · … esse ich selten.

Sayfadaki sağlıklı ve sağlıksız ayrımı dil derslerindeki basit ayrımdır; beslenme önerisi değildir.

Alıştırmalar

Her cümlede doğru seçeneği işaretleyin. Doğru cevaptan sonra kısa kural notu açılır.

1

Gesund oder ungesund?

Cümleyi anlamca doğru tamamlayın.

Obst ist ….

Chips sind … und fettig.

Cola hat viel ….

Schokolade ist lecker, … ungesund.

Ich trinke viel Wasser, … Wasser ist gesund.

2

ist, sind, kein

Doğru biçimi seçin.

Obst … gesund.

… sind gesund.

Ich esse … Chips.

Ich trinke … Saft.

Ich trinke … Wasser.

Gemüse hat viele ….

3

Verben und Vergleich

Doğru biçimi seçin.

Max … gern Chips.

… mehr Gemüse, Max!

Der Arzt sagt, ich … weniger Zucker essen.

Wasser ist … als Cola.

4

Elifs Essen

Okuma metnine göre tamamlayın.

Zum Frühstück trinkt Elif ….

In der Schule gibt es oft Suppe und ….

Elif isst Schokolade nur ….

Elif trinkt … Cola.

1 / 4

Sıkça Sorulan Sorular

Almanca sağlıklı ve sağlıksız ne demek?

Sağlıklı gesund, sağlıksız ungesund. Örnek: Obst ist gesund. Chips sind ungesund.

Almanca sağlıklı beslenme nasıl denir?

gesunde Ernährung (die Ernährung: beslenme) ya da günlük dilde gesundes Essen. «Sağlıklı besleniyorum»: Ich ernähre mich gesund.

Neden «Apfel ist gesund» denmez?

Sayılabilen isimler artikelsiz tekil kullanılmaz. Genel yargıda çoğul olur: Äpfel sind gesund. Tek bir elmadan söz ediyorsanız artikelle: Ein Apfel ist gesund. Madde ve toplu isimler ise artikelsiz tekil kalır: Obst ist gesund.

Sağlıklı beslenme hakkında Almanca kısa metin nasıl yazılır?

Öğünlere göre ne yediğinizi ve ne sıklıkla yediğinizi yazın: Zum Frühstück esse ich Brot und Käse. Mittags esse ich Suppe. Ich trinke viel Wasser. Ich esse selten Süßigkeiten, denn sie sind ungesund. Sayfadaki okuma metni örnek olarak kullanılabilir.

Bu konu hangi sınıfta işleniyor?

7. sınıfta Essen und Trinken ünitesinde Ist Obst gesund? gibi cümlelerle geçer. 11. sınıfta 1. dönemin ikinci teması Gesundheit (sağlık) temasıdır; sağlıklı yaşam üzerine konuşurken buradaki kalıplar da kullanılabilir.

İlgili sayfalar



A1 Beceri Sınavı
Bu seviyede kendini sına
Goethe formatında okuma, dinleme, yazma ve konuşma testleri — ücretsiz ve anında puanlı.
Sınava Git →
Ücretsiz · A1 Başlangıç A1 Başlangıç Cep Rehberi 15 sayfalık ücretsiz PDF: ilk kelimeler, gramer temelleri, 4 haftalık plan, mini test.

OYUNLARLA ÖĞREN
Öğrendiğini oyunla pekiştir
Ücretsiz tarayıcı oyunları · kurulum yok · seviyene göre seç
Oyunlara Git →

Sıradaki adım

Benzer Yazılar