Almanca Sağlıklı ve Sağlıksız Yiyecekler
Gesund oder ungesund?Sağlıklı mı, sağlıksız mı?
Almancada «sağlıklı» gesund, «sağlıksız» ungesund demektir. Bu sayfada sağlıklı ve sağlıksız yiyeceklerin ve içeceklerin Almancası artikeli ve çoğuluyla, bunlar hakkında konuşma kalıpları, bir diyalog, kısa bir okuma metni ve alıştırma var. Konu 7. sınıfın Essen und Trinken ünitesinde geçer. Almanca kelimelere dokunursanız dinlersiniz.
Sağlıklı yiyecekler — gesunde Lebensmittel
Artikelin rengi: der · die · das. «—» işareti: bu anlamda çoğul kullanılmaz.
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| das Obst | — | meyve (toplu isim) |
| das Gemüse | — | sebze (toplu isim) |
| der Apfel | die Äpfel | elma |
| die Banane | die Bananen | muz |
| die Karotte | die Karotten | havuç |
| die Tomate | die Tomaten | domates |
| die Gurke | die Gurken | salatalık |
| der Salat | die Salate | salata; marul |
| der Fisch | die Fische | balık (yemek olarak tekil: Fisch ist gesund) |
| das Ei | die Eier | yumurta |
| das Vollkornbrot | die Vollkornbrote | tam buğday ekmeği |
| der Joghurt | die Joghurts | yoğurt |
| die Nuss | die Nüsse | kabuklu yemiş (ceviz, fındık vb.) |
| die Linse | die Linsen | mercimek (yemek olarak çoğul: Linsen) |
Akılda tutun: das Obst ve das Gemüse toplu isimdir, çoğul yapılmaz: Ich esse gern Obst. Tek tek meyveler sayılır: zwei Äpfel, drei Bananen.
Sağlıksız yiyecekler — ungesunde Lebensmittel
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| die Chips | — | cips (kelimenin kendisi çoğuldur) |
| die Pommes | — | patates kızartması (kelimenin kendisi çoğuldur) |
| die Schokolade | die Schokoladen | çikolata (madde olarak çoğulsuz: viel Schokolade) |
| der Kuchen | die Kuchen | kek, pasta |
| der Keks | die Kekse | bisküvi |
| das Bonbon | die Bonbons | şeker (bonbon) |
| die Süßigkeit | die Süßigkeiten | tatlı, şekerleme (çoğu zaman çoğul) |
| der Hamburger | die Hamburger | hamburger |
| die Pizza | die Pizzas | pizza (çoğulu Pizzen de olur) |
| die Wurst | die Würste | sosis, salam |
| der Zucker | — | şeker |
| das Salz | — | tuz |
| das Fast Food | — | fast food, ayaküstü yemek |
İçecekler — Getränke
Sağlıklı içecekler
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| das Wasser | su |
| die Milch | süt |
| der Tee | çay |
| der Ayran | ayran |
Şekerli içecekler
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| die Cola | kola |
| die Limonade | gazoz, limonata |
| der Saft | meyve suyu (çoğu zaman şekerli) |
die Cola Almanya’da dişildir; Güney Almanya ve Avusturya’da das Cola da denir. Meyve suyu meyveden yapılır ama çok şeker içerebilir: Saft hat oft viel Zucker.
Sofradaki öbür kelimeler
Örneklerde ve okuma metninde geçen öbür yiyecekler:
| Almanca | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| das Brot | die Brote | ekmek |
| die Olive | die Oliven | zeytin |
| die Suppe | die Suppen | çorba |
| die Kartoffel | die Kartoffeln | patates |
| das Hähnchen | die Hähnchen | tavuk (yemek) |
| der Käse | — | peynir |
| das Fleisch | — | et |
| der Reis | — | pirinç, pilav |
| das Eis | — | dondurma |
| das Vitamin | die Vitamine | vitamin |
| das Fett | die Fette | yağ (besindeki) |
Yiyecekleri anlatan sıfatlar
| Almanca | Türkçe | Örnek |
|---|---|---|
| gesund | sağlıklı | Fisch ist gesund. |
| ungesund | sağlıksız | Fast Food ist ungesund. |
| frisch | taze | Das Gemüse ist frisch. |
| süß | tatlı | Der Kuchen ist sehr süß. |
| salzig | tuzlu | Chips sind salzig. |
| sauer | ekşi | Die Zitrone ist sauer. |
| scharf | acı | Die Suppe ist scharf. |
| fettig | yağlı | Pommes sind fettig. |
| lecker | lezzetli | Die Pizza ist lecker. |
Akılda tutun: Yüklem olan sıfat ek almaz: Das Essen ist gesund. İsmin önündeki sıfat ek alır: gesundes Essen, gesunde Lebensmittel.
İçinde ne var?
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Obst hat viele Vitamine. | Meyvede çok vitamin var. |
| Cola hat viel Zucker. | Kolada çok şeker var. |
| Chips haben viel Salz und viel Fett. | Cipste çok tuz ve çok yağ var. |
| Zu viel Zucker ist ungesund. | Çok fazla şeker sağlıksızdır. |
Sağlıklı mı, sağlıksız mı? Kalıp cümleler
ist mi, sind mi?
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Obst ist gesund. | Meyve sağlıklıdır. |
| Gemüse ist auch gesund. | Sebze de sağlıklıdır. |
| Fisch ist gesund. | Balık sağlıklıdır. |
| Äpfel sind gesund. | Elma sağlıklıdır. |
| Chips sind ungesund. | Cips sağlıksızdır. |
| Schokolade ist lecker, aber ungesund. | Çikolata lezzetli ama sağlıksız. |
| Ist Saft gesund? | Meyve suyu sağlıklı mı? |
Ne sıklıkla? — Wie oft?
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Wie oft isst du Obst? | Ne sıklıkla meyve yersin? |
| Ich esse jeden Tag Obst. | Her gün meyve yerim. |
| Ich trinke immer viel Wasser. | Her zaman çok su içerim. |
| Ich esse oft Gemüse. | Sık sık sebze yerim. |
| Ich esse manchmal Schokolade. | Bazen çikolata yerim. |
| Ich trinke selten Cola. | Nadiren kola içerim. |
| Ich esse nie Fast Food. | Hiç fast food yemem. |
Akılda tutun: nie zaten olumsuzdur, yanına nicht ya da kein gelmez: Ich esse nie Fast Food. Sevdiğini söylerken gern fiilden sonra gelir: Ich esse gern Obst. (Meyve yemeyi severim.)
essen ve trinken
| Kişi | essen (yemek) | trinken (içmek) |
|---|---|---|
| ich | ich esse | ich trinke |
| du | du isst | du trinkst |
| er / sie / es | er isst | er trinkt |
| wir | wir essen | wir trinken |
| ihr | ihr esst | ihr trinkt |
| sie / Sie | sie essen | sie trinken |
Akılda tutun: essen düzensizdir: du isst, er isst (e → i). trinken düzenlidir.
kein ve keinen: yemem, içmem
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Ich esse keine Chips. | Cips yemem. |
| Ich trinke keine Cola. | Kola içmem. |
| Ich esse kein Fleisch. | Et yemem. |
| Ich trinke keinen Saft. | Meyve suyu içmem. |
| Ich esse keinen Zucker. | Şeker yemem. |
Akılda tutun: kein, artikelsiz ya da ein/eine ile gelen ismi olumsuz yapar. Fiili ya da belirli bir şeyi olumsuz yaparken nicht kullanılır: Ich esse sie nicht oft. (Onları sık yemem.)
Öneri vermek
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Iss mehr Obst! | Daha çok meyve ye! (du) |
| Trink viel Wasser! | Çok su iç! (du) |
| Esst mehr Gemüse! | Daha çok sebze yiyin! (ihr, sınıfa) |
| Essen Sie weniger Zucker! | Daha az şeker tüketin! (Sie) |
| Du solltest mehr Gemüse essen. | Daha çok sebze yemelisin. (A2) |
Başkasının önerisini aktarmak: sollen
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Der Arzt sagt, ich soll weniger Süßigkeiten essen. | Doktor daha az tatlı yemem gerektiğini söylüyor. |
| Meine Mutter sagt, du sollst mehr Wasser trinken. | Annem daha çok su içmen gerektiğini söylüyor. |
Karşılaştırma (A2): gesünder als
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| Wasser ist gesünder als Cola. | Su koladan daha sağlıklıdır. |
| Obst ist gesünder als Schokolade. | Meyve çikolatadan daha sağlıklıdır. |
| Was ist gesünder, Tee oder Saft? | Hangisi daha sağlıklı, çay mı meyve suyu mu? |
| Ich finde, Wasser ist am gesündesten. | Bence en sağlıklısı su. |
| Ich trinke lieber Wasser als Cola. | Suyu koladan daha çok severim. |
Diyalog: Teneffüste
In der Pause
Max: Was isst du da?Ne yiyorsun?
Ayşe: Einen Apfel. Und du?Bir elma. Ya sen?
Max: Chips. Ich esse gern Chips.Cips. Cipsi severim.
Ayşe: Chips sind aber ungesund. Sie sind sehr salzig und fettig.Ama cips sağlıksız. Çok tuzlu ve yağlı.
Max: Ich weiß. Ich esse sie nicht oft.Biliyorum. Sık yemiyorum.
Ayşe: Möchtest du eine Karotte? Ich habe zwei.Havuç ister misin? Bende iki tane var.
Max: Ja, gern. Danke!Olur, sağ ol!
Einen Apfel. cevabı Ich esse einen Apfel. cümlesinin kısasıdır; bu yüzden einen (Akkusativ).
Okuma metni: Elif ne yiyor?
Mein Essen
Ich heiße Elif und bin 16 Jahre alt.
Zum Frühstück esse ich Brot, Käse, Oliven und ein Ei. Ich trinke Tee.
Mittags esse ich in der Schule. Dort gibt es oft Suppe und Salat.
Abends kocht meine Mutter. Wir essen viel Gemüse und manchmal Fisch.
Ich trinke jeden Tag viel Wasser.
Ich esse gern Schokolade, aber nur am Wochenende.
Cola trinke ich selten, denn sie hat viel Zucker.
Türkçesi: Adım Elif, 16 yaşındayım. Kahvaltıda ekmek, peynir, zeytin ve bir yumurta yerim; çay içerim. Öğlenleri okulda yemek yerim, orada sık sık çorba ve salata olur. Akşamları annem yemek pişirir; çok sebze, bazen de balık yeriz. Her gün çok su içerim. Çikolatayı severim ama yalnızca hafta sonu yerim. Kolayı nadiren içerim, çünkü içinde çok şeker var.
Metnin soruları alıştırmaların son adımında. Kendi yediklerinizi aynı kalıplarla yazabilirsiniz: Zum Frühstück esse ich … · Mittags esse ich … · Ich trinke oft … · … esse ich selten.
Sayfadaki sağlıklı ve sağlıksız ayrımı dil derslerindeki basit ayrımdır; beslenme önerisi değildir.
Alıştırmalar
Her cümlede doğru seçeneği işaretleyin. Doğru cevaptan sonra kısa kural notu açılır.
Gesund oder ungesund?
Cümleyi anlamca doğru tamamlayın.
Obst ist ….
Meyve sağlıklıdır: Obst ist gesund.
Chips sind … und fettig.
Cips tuzlu ve yağlıdır: salzig und fettig.
Cola hat viel ….
Kolada çok şeker var: viel Zucker.
Schokolade ist lecker, … ungesund.
Karşıtlık: lecker, aber ungesund (lezzetli ama sağlıksız).
Ich trinke viel Wasser, … Wasser ist gesund.
Sebep: denn = çünkü.
ist, sind, kein
Doğru biçimi seçin.
Obst … gesund.
das Obst toplu isim, tekil: ist.
… sind gesund.
Sayılabilen isim genel yargıda çoğul: Äpfel sind gesund.
Ich esse … Chips.
Çoğul isim: keine Chips.
Ich trinke … Saft.
der Saft, Akkusativ: keinen Saft.
Ich trinke … Wasser.
Wasser sayılamaz: viel Wasser.
Gemüse hat viele ….
viele + çoğul: viele Vitamine.
Verben und Vergleich
Doğru biçimi seçin.
Max … gern Chips.
er isst: essen düzensiz (e → i).
… mehr Gemüse, Max!
Tek kişiye (du) emir: Iss! (Esst! birden çok kişiye).
Der Arzt sagt, ich … weniger Zucker essen.
ich soll: sollen fiilinde ich ve er/sie/es aynı biçimdedir.
Wasser ist … als Cola.
Karşılaştırma: gesünder als.
Elifs Essen
Okuma metnine göre tamamlayın.
Zum Frühstück trinkt Elif ….
Zum Frühstück … Ich trinke Tee.
In der Schule gibt es oft Suppe und ….
Dort gibt es oft Suppe und Salat.
Elif isst Schokolade nur ….
Ich esse gern Schokolade, aber nur am Wochenende.
Elif trinkt … Cola.
Cola trinke ich selten, denn sie hat viel Zucker.
Sıkça Sorulan Sorular
Almanca sağlıklı ve sağlıksız ne demek?
Sağlıklı gesund, sağlıksız ungesund. Örnek: Obst ist gesund. Chips sind ungesund.
Almanca sağlıklı beslenme nasıl denir?
gesunde Ernährung (die Ernährung: beslenme) ya da günlük dilde gesundes Essen. «Sağlıklı besleniyorum»: Ich ernähre mich gesund.
Neden «Apfel ist gesund» denmez?
Sayılabilen isimler artikelsiz tekil kullanılmaz. Genel yargıda çoğul olur: Äpfel sind gesund. Tek bir elmadan söz ediyorsanız artikelle: Ein Apfel ist gesund. Madde ve toplu isimler ise artikelsiz tekil kalır: Obst ist gesund.
Sağlıklı beslenme hakkında Almanca kısa metin nasıl yazılır?
Öğünlere göre ne yediğinizi ve ne sıklıkla yediğinizi yazın: Zum Frühstück esse ich Brot und Käse. Mittags esse ich Suppe. Ich trinke viel Wasser. Ich esse selten Süßigkeiten, denn sie sind ungesund. Sayfadaki okuma metni örnek olarak kullanılabilir.
Bu konu hangi sınıfta işleniyor?
7. sınıfta Essen und Trinken ünitesinde Ist Obst gesund? gibi cümlelerle geçer. 11. sınıfta 1. dönemin ikinci teması Gesundheit (sağlık) temasıdır; sağlıklı yaşam üzerine konuşurken buradaki kalıplar da kullanılabilir.
İlgili sayfalar


