C1–C2 Almanca Okuma Metinleri — Teil 1

Bilimsel ilerleme son yüzyıllarda insanların hayatını köklü biçimde değiştirdi. Bir zamanlar tedavi edilemez sayılan hastalıklar bugün tedavi edilebiliyor ve önceki kuşakların hayalini bile kuramadığı teknolojiler günlük hayatımıza damga vuruyor. Ne var ki bu ilerleme, kolayca göz ardı edilemeyecek bir sorumluluğu da beraberinde getiriyor.

Özellikle gen teknolojisi ya da yapay zekâ gibi alanlarda, teknik olarak mümkün olan her şeyin yapılması gerekip gerekmediği sorusu ortaya çıkıyor. Savunucular, araştırmadan vazgeçmenin ilerlemeyi engelleyeceğini ve nihayetinde yeni tedavi yöntemlerine muhtaç olanlara zarar vereceğini öne sürüyor. Eleştirenler ise ekonomik çıkarlar baskın gelir gelmez etik sınırların aşılabileceği konusunda uyarıyor.

Dikkat çekicidir ki bilimin kendisi ahlaki yargılarda bulunmaz; bilgi üretir, ancak bu bilginin uygulanması toplumsal kararlara bağlıdır. Bu bakımdan sorumluluğu yalnızca araştırmacılara bırakmak yanlış olurdu. Aksine, yalnızca uzmanların değil, yurttaşların da dahil edildiği geniş bir kamusal tartışma gereklidir.

Sonuçta görülüyor ki bilim ve etik birer karşıtlık değil, birbirine muhtaç olgulardır. İlerleme ancak eleştirel bir düşünceyle birlikte yürüdüğünde, toplumu tehlikeye atmak yerine ona hizmet edebilir.

1. Womit geht der wissenschaftliche Fortschritt laut Text einher?
   Mit einer Verantwortung, die man nicht einfach von sich weisen kann.
2. Wie argumentieren die Befürworter der Forschung?
   Ein Verzicht auf Forschung hemme den Fortschritt und schade Kranken, die neue Heilmethoden brauchen.
3. Wovor warnen die Kritiker?
   Dass ethische Grenzen überschritten werden, sobald wirtschaftliche Interessen dominieren.
4. Warum sollte die Verantwortung nicht allein den Forschenden überlassen werden?
   Weil die Anwendung von Erkenntnissen von gesellschaftlichen Entscheidungen abhängt; eine breite Debatte ist nötig.

1. Falsch, 2. Richtig, 3. Falsch, 4. Richtig

Dil, salt bir anlaşma aracından çok daha fazlasıdır. Düşüncemizi biçimlendirir, kültürel değerleri aktarır ve bireyin kimliğiyle sıkı sıkıya bağlıdır. Bir dili konuşan kişi, tarihi ve dünya görüşü sayısız sözcük ve deyişte yansıyan bir topluluğa aittir.

Ne var ki giderek küreselleşen bir dünyada birçok küçük dil baskı altına giriyor. İngilizce ortak dil (lingua franca) olarak yerleşirken, tahminlere göre her yıl onlarca dil sonsuza dek yok oluyor. Ölen her dille birlikte dünyaya dair eşsiz bir bakış da kayboluyor.

Bazı insanlar, ortak bir dünya dilinin anlaşmayı kolaylaştıracağı ve çatışmaları azaltacağı görüşündedir. Başkaları ise tam da dilsel çeşitliliğin, korunması gereken paha biçilmez bir kültürel zenginlik oluşturduğunu öne sürer. Çok dilli büyüyen kişi, araştırmaların gösterdiği gibi, bilişsel olarak da kazançlı çıkar ve çoğu zaman başka kültürlere karşı daha büyük bir anlayış geliştirir.

Ne var ki çok dilliliği yalnızca bir avantaj olarak görmek eksik olurdu. Örneğin göçmenler, çoğu zaman köken dilleri ile ev sahibi ülkenin dili arasında bir denge bulma zorluğuyla karşılaşır. Sonuçta dil, yalnızca bir araç değil, kim olduğumuzun temel bir parçasıdır.

1. Womit ist Sprache laut Text eng verknüpft?
   Mit dem Denken, den kulturellen Werten und der Identität des Einzelnen.
2. Was geschieht, wenn eine Sprache ausstirbt?
   Ein einzigartiger Blick auf die Welt geht verloren.
3. Welches Argument nennen die Befürworter einer Weltsprache?
   Sie würde die Verständigung erleichtern und Konflikte verringern.
4. Welche Herausforderung nennt der Text bei Migranten?
   Eine Balance zwischen der Herkunftssprache und der Sprache des Aufnahmelandes zu finden.

1–b, 2–b, 3–c