İşaret ve Belgisiz Zamirler — Demonstrativ- und Indefinitpronomen (A2)
İşaret ve Belgisiz Zamirler Demonstrativ- und Indefinitpronomen — dieser, der, man, jemand, alle
Başlıkta iki ayrı zamir ailesi var: biri işaret ediyor (“bu kitap”), diğeri belirsiz bırakıyor (“biri, hiç kimse, herkes”). İkisini aynı derse koydum, çünkü A2’de peş peşe geliyorlar; zorlayan taraf da ikisinde aynı. Türkçede tek kelimeyle geçiştirdiğin şey Almancada hâle göre çekiliyor.
Önce işaret zamirleri, sonra belgisiz zamirler. Her bölümün sonuna Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatayı koydum.
1. İşaret zamirleri — dieser, diese, dieses
En sık kullanılanı dieser. Belirli artikelle aynı ekleri alır, o yüzden aslında yeni bir tablo öğrenmiyorsun: der nasıl çekiliyorsa dieser de öyle çekilir.
| Hâl | eril | dişil | nötr | çoğul |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | dieser Mann | diese Frau | dieses Kind | diese Leute |
| Akkusativ | diesen Mann | diese Frau | dieses Kind | diese Leute |
| Dativ | diesem Mann | dieser Frau | diesem Kind | diesen Leuten |
| Genitiv | dieses Mannes | dieser Frau | dieses Kindes | dieser Leute |
✅ Kısayol
dies- kökünü al, der/die/das tablosundaki son harfi ekle: der → dieser, dem → diesem, den → diesen.
Aynı mantık jeder (her), welcher (hangi), mancher (bazı) için de geçerli.
jener neredeyse hiç kullanılmaz
Kitaplarda “dieser = bu, jener = şu” diye öğretilir ama günlük Almancada jener duyulmaz. Onun yerine der da ya da dieser … dort denir.
Nicht dieses Buch, sondern das da. (Bu kitap değil, şuradaki.)
Sınavda karşına çıkabilir, konuşmada kullanmana gerek yok.
2. der / die / das zamir olarak
Almanların konuşurken en çok yaptığı şey bu: artikeli zamir gibi kullanmak. er/sie/es yerine geçer ve daha vurgulu durur.
Ihn kenne ich nicht da doğru; den daha günlük ve vurgulu.
Konuşma dilinde sie yerine çok sık die denir.
Dativ çoğulda biçim denen, den değil.
Tanıtırken cinsiyet ne olursa olsun hep das: Das ist meine Mutter.
İki biçim artikelden ayrılır
Zamir olarak kullanınca yalnızca iki yerde tabloyu bozar:
Dativ çoğul: den → denen · Genitiv: des/der → dessen / deren
Bu ikisi ilgi cümlelerinde de aynen karşına çıkacak, şimdiden tanıdık gelsin.
3. Belgisiz zamirler — man, jemand, alle…
Kim olduğu belli olmayan ya da önemli olmayan özneler için kullanılır. En çok işine yarayacak olanı man.
man — genel özne
Türkçedeki edilgen yapının ya da “insan / adam” genellemesinin karşılığı. Fiili her zaman 3. tekil çekilir.
Hier darf man nicht rauchen. (Burada sigara içilmez.)
In Deutschland isst man viel Brot. (Almanya’da çok ekmek yenir.)
Nesne olunca biçim değişir: Akkusativ einen, Dativ einem. Das macht einen müde. (İnsanı yorar.)
⚠️ man ile Mann karıştırılmaz
man küçük harfle yazılır ve zamirdir; der Mann büyük harfle yazılır, çift n’lidir ve “adam” demektir.
Man sagt… = Denir ki… · Der Mann sagt… = Adam diyor ki…
Yazılı sınavda en çok puan kaybettiren küçük ayrıntılardan biri.
| Zamir | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| jemand | biri, birisi | Hat jemand gefragt? |
| niemand | hiç kimse | Niemand war da. |
| etwas | bir şey | Ich möchte etwas trinken. |
| nichts | hiçbir şey | Ich habe nichts gehört. |
| alle | hepsi, herkes | Alle sind gekommen. |
| alles | her şey | Alles ist fertig. |
| jeder | her biri | Jeder weiß das. |
| einige / manche | bazıları | Einige kamen zu spät. |
| viele / wenige | çoğu / azı | Viele lernen Deutsch. |
jemand ve niemand çekilir
Yazılı dilde ek alırlar; konuşmada çoğu zaman düşer.
Akkusativ: Ich sehe jemanden. · Dativ: Ich helfe jemandem.
Konuşmada Ich sehe jemand de duyulur; sınavda ekli biçimi yaz.
Türkçe konuşanların takıldığı yerler
1. alle mi, alles mi?
alle insanları ya da sayılabilir çoğulu anlatır, alles soyut bir bütünü.
✅ Alle sind da. (Herkes burada.) · ✅ Alles ist gut. (Her şey yolunda.)
Kural: kişi varsa alle, şey varsa alles.
2. jeder tekil, alle çoğuldur
İkisi de “herkes” diye çevrilir ama fiil farkı var.
Jeder hat ein Buch. (tekil fiil) · Alle haben ein Buch. (çoğul fiil)
3. nichts mi, kein mi?
nichts tek başına durur, kein bir ismin önüne gelir.
✅ Ich habe nichts gekauft. · ✅ Ich habe kein Buch gekauft.
❌ Ich habe nichts Buch gekauft olmaz.
Kendini yokla
Boşlukları içinden doldur, sonra aç.
Ich kenne ___ (dieser) Mann nicht. · In der Türkei trinkt ___ viel Tee. · ___ ist gekommen, das Zimmer war leer. · ___ sind zufrieden. (herkes)
diesen (kennen → Akkusativ, eril: diesen) · man (genel özne, fiil 3. tekil: trinkt) · Niemand (hiç kimse) · Alle (kişi olduğu için alle, fiil çoğul: sind)
İkincisinde man yerine Mann yazmadıysan iyi; sınav kâğıtlarında en sık gördüğüm hata o.
Devamı
💬 man, jemand ve niemand farkı: man zamiri: man kann, man sagt →
Demonstrativ- und Indefinitpronomen konusunu şimdi alıştırmayla pekiştir
